Jaarrapport van het Expertisecentrum Veiligheid van Avans Hogeschool

Het jaarrapport van het Expertisecentrum Veiligheid van Avans Hogeschool verschijnt jaarlijks medio april-mei. In dit magazine informeren wij u over de resultaten van afgelopen jaar en de ambities voor de toekomst. Daarnaast bieden we een kijkje bij de lectoraten en projecten.

EXPERTISECENTRUM VEILIGHEID
REFLECTIE
LECTOREN
Balanceren tussen
dwang, drang en
veiligheid
EXPERTISECENTRUM VEILIGHEID
REFLECTIE
LECTOREN
BEN KOKKELER
DIGITALISERING
EN VEILIGHEID
REFLECTIE

Er is een samenhangende portfolio van projecten ontwikkeld met de gemeenten ’s-Hertogenbosch en Tilburg, de Provincie Noord-Brabant, de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de stichting DITSS. Het is gelukt om projecten te ontwikkelen in alle drie de themavelden, te weten smart organisations, smart local governance en smart citizens.

Het lectoraat was daarbij een gewaardeerde kennispartner voor praktijkpartners die zoekend zijn naar wegen om digitalisering effectief te maken, en daarmee het formuleren van de juiste kennisvragen die hen verder helpen.

Voor het verdiepen van het onderzoekprofiel zijn meerjarige onderzoekvoorstellen ontwikkeld. Samen met genoemde praktijkpartners en met andere lectoraten en universitaire vakgroepen: JADS, Universiteit 

Leiden, Universiteit Twente. En met landelijke lectorennetwerken in de SIA Platformen Smart Cities en Stad en Wijk.

In 2018 kwamen de grenzen in zicht van wat het lectoraat op dit brede terrein kan doen. De interesse van studenten om af te studeren op dit nieuwe domein is zeer groot. Alle kringleden zijn bij twee of meer projecten met praktijkpartners betrokken. Docent-onderzoekers hebben vanwege de hoge werkdruk geen ruimte voor extra onderzoektaken. Zeker waar het gaat om het verwerven van domeinkennis op een voor hen nieuw terrein zijn de grenzen snel bereikt. De externe kenniskringleden hebben hierbij, zowel in termen van capaciteit als noodzakelijke expertise, hun waarde bewezen.

Al met al geeft dit houvast om in het volgende jaar 2019 nadere keuzes te maken.

Provincie ziet
risico's en kansen
digitalisering
DIGITALISERING EN VEILIGHEID

De grote veranderingen die digitalisering met zich mee zal brengen, vragen om een provinciale aanpak. Dat concluderen BrabantAdvies en het lectoraat Digitalisering en Veiligheid. Zij hebben op verzoek van de Provinciale Staten de maatschappelijke risico’s en kansen die digitalisering met zich meebrengt voor Noord-Brabant in kaart gebracht.


Digitalisering brengt voor Noord-Brabant grote kansen met zich mee, maar de Provincie moet ook oog hebben voor het aanpakken van potentiële bedreigingen voor bedrijven en burgers. Zoals een grootschalige verandering van banen, de dreiging van cybercrime voor het energienet of de drinkwatervoorziening en het risico van een versterkte tweedeling binnen de maatschappij.

In het advies wordt een vijftal ‘no-regret’ maatregelen geformuleerd. Zoals het opstellen van een provinciaal strategisch digitaliseringsplan, het periodiek organiseren van workshops voor Statenleden door experts en een vernieuwingsagenda op het vlak van onderwijs en arbeidsmarkt.

INTEGRALE
VEILIGHEID
REFLECTIE
SJAAK KHONRAAD

In 2017 zijn specifieke afspraken met de stuurgroep gemaakt in de wetenschap dat de aanstellingstermijn van de lector uiterlijk half 2020 afloopt.

De resul­taat­afspraken zijn daardoor in het perspectief geplaatst van afronding van projecten en aan­zetten voor een eventueel vervolg op de thema’s die vanuit het lectoraat zijn vormgegeven. In concreto:

Uitwerken van leermomenten uit de verschillende projecten (zie later) in de vorm van artikelen en presentaties, door kenniskringleden;

Afronden van het (voorgenomen) boek, al dan niet in de vorm van een artikelenreeks;

Artikel of boek over het belang van (exemplarisch) handelingsonderzoek als methodisch instrument voor hbo’ers.

De verschillende projecten worden elders in het jaarrapport nader toegelicht. 

Eén project heeft bijzondere aandacht; de onderzoeksmatige begeleiding van leergemeenschappen, een nieuwe vorm van ‘participerend leren’. Een onderwijsvorm waarin veld, studenten en docenten met en van elkaar leren.

Docenten volgen het proces als onderzoeker vanuit het lectoraat met een gedeelde onderzoeksvraag en eigen specifieke deelvragen. Er zijn al verschillende (deel)rapportages gepresenteerd.

De artikelenreeks/hoofdstukken (ad 2 en 3) vorderen gestaag. Het blijft lastig om schrijven te combineren met alle dagelijkse claims vanuit veld, onderwijs en eigen organisatie.

De resultaten worden tijdens het traditionele EV congres in december 2019 gepresenteerd. Dit is tevens afscheidscongres van de lector.




DIVERSITEIT
INTEGRALE VEILIGHEID

Wat vinden politiemedewerkers van het streven naar meer divers samengestelde (basis)teams.

Wat is de huidige situatie, wat zouden medewerkers zelf willen of kunnen bijdragen en wat kan de organisatie (i.c. eenheidsleiding) doen om de situatie te verbeteren. Het onderzoek wordt uitgevoerd met behulp van Q-methodologie. Met deze methode worden meningen en houdingen op zowel kwantitatieve en kwalitatieve wijze geïnventariseerd en geanalyseerd. De problematiek rondom diversiteit is niet uniek voor de politieorganisatie maar is ook actueel voor andere organisaties en sectoren zoals bijvoorbeeld het onderwijs.

REFLECTIE
VEILIGHEID IN
AFHANKELIJK-
HEIDSRELATIES

Onder de paraplu geweld in afhankelijkheidsrelaties gaan tal van fenomenen schuil, uiteenlopend van geweld in gezin en familie, geweld door professionals en instellingen en mensenhandel. Daarnaast raakt het jonge mensen en ook ouderen. Het lectoraat wil graag recht doen aan die diversiteit.

JANINE JANSSEN

Verleden jaar is met medewerking van het lectoraat en studenten een groot nationaal prevalentieonderzoek naar mishandeling van zelfstandig wonende ouderen afgerond. In het komende jaar wordt weer meer het accent gelegd op jeugd en op de institutionele setting. Zo wordt met studenten onderzoek verricht naar de positie van kinderen bij complexe scheidingen en in samenwerking met het lectoraat Balanceren naar mogelijkheden van deradicalisering in detentie. Ook bij dit thema spelen afhankelijkheidsrelaties een belangrijke rol. Wat betreft de institutionele setting is ook de samenwerking verstevigd met Sterk Huis, een opvang- en hulpverleningsinstelling met een regionale én landelijke rol. In deze instelling wordt vanuit het lectoraat de inzet van medewerkers bij landelijk onderzoek naar mensenhandel en mannenopvang ondersteund en gecoördineerd. In 2018 is voor het domein onderwijs de doelstelling ruimschoots gehaald, vooral via afstudeerders uit alle EV-academies. Voor het domein werkveld is naast het afgesproken resultaat (extern kenniskring-lid, veel vakpublicaties en face-to-face scholing) ook actief impact gegenereerd door voor ouderenmishandeling extra (beleids)aandacht te genereren via onderzoek. In 2018 is de lector toegetreden tot de Adviescommissie ‘Geweld hoort nergens thuis’. Het actieprogramma ‘Geweld hoort nergens thuis’ is ingesteld door de minister van VWS, de minister van Rechtsbescherming en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De hierbij behorende Adviescommissie speelt een belangrijke rol bij het samenbrengen van kennis en het ontwikkelen van een onderzoeksprogramma over geweld in afhankelijkheidsrelaties. Door dit lidmaatschap wordt de maatschappelijke relevantie van het lectoraat vergroot.

 

Mannenhulp-
verlening
VEILIGHEID IN
AFHANKELIJKHEIDSRELATIES

Een onderzoek naar de aard en invloed van bedreigingen tegen lokale politici. 

Eind 2018 rondde kenniskringlid Diana Marijnissen haar promotieonderzoek naar bedreigde wethouders af. Centraal stond de vraag:

Op welke wijze worden lokale politici en bestuurders bedreigd, hoe gaan zij daarmee om en welke invloed heeft dit op de besluitvorming?

Het bedreigen van politici en bestuurders komt regelmatig voor. Het gaat om een thema dat terecht meer aandacht krijgt in de politiek, de samenleving en de wetenschap. Toch is de kennis over het thema nog beperkt. Dit onderzoek onder wethouders geeft een eerste indruk van de aard, de omgang met en de invloed van bedreigingen. Op basis van de bevindingen kan worden geconstateerd dat bedreigingen veelal instrumenteel van aard zijn en plaatsvinden in de privésfeer van het slachtoffer. In de omgang met bedreigingen zijn grofweg drie attitudes te onderscheiden waarbij de mate van waargenomen controle een belangrijke rol speelt. Er zijn aanwijzingen dat bedreigingen invloed hebben op het proces van besluitvorming. Er zijn geen aanwijzingen dat bedreigingen invloed hebben op de uitkomst van het proces van besluitvorming. De invloed van bedreigingen op de privésituatie van de wethouder is groot.

Diana zal haar proefschrift op 10 mei 2019 aan de Open Universiteit te Heerlen verdedigen.

EMILE KOLTHOFF
REFLECTIE
ONDERMIJNING

Op 1 juni 2018 sprak Emile Kolthoff zijn lectorale rede uit en presenteerde hij het onderzoeksprogramma van het lectoraat Ondermijning en zijn kenniskring.

Er wordt sterk ingezet op burgerparticipatie en communicatie, het ontwikkelen van indicatoren voor vroegsignalering en weerbaarheid van het openbaar bestuur. In het verslagjaar kwamen duurzame samenwerkingsverbanden tot stand met de Taskforce Brabant-Zeeland, de gemeenten Den Bosch en Tilburg, de Douane, het CCV en de Hogeschool van Amsterdam. Op 6 juni 2018 verdedigde kenniskringlid Sheila Adjiembaks met succes haar proefschrift over levensverhalen van resisters. De verbinding met het onderwijs bleek niet altijd makkelijk te realiseren. Kenniskringleden verrichten uitstekend ambassadeurswerk, maar structurele toegang tot het onderwijscurriculum bleek lastiger. In het verslagjaar is daarin extra geïnvesteerd, te beginnen met de opleidingen IVK in Den Bosch en Breda. In elk jaar van deze opleiding heeft de lector het afgelopen jaar een persoonlijke rol vervuld en er werd structureel overleg met de onderwijscommissie gestart. Een nieuw project kwam naar aanleiding van vragen uit de opleidingen tot stand op het gebied van het weerbaarder maken van studenten tegen betrokkenheid bij ondermijnende criminaliteit.

Afstudeerstudenten weten steeds makkelijker de weg naar het lectoraat te vinden en leveren mooie bijdragen door middel van onderzoek bij de partners van het lectoraat. Aan het eind van het jaar werd in samenwerking met de Taskforce en de gemeente Den Bosch een nieuw project gestart naar kwetsbare branches. Dit onderwerp heeft verbindingen met de projecten indicatoren en weerbaarheid en kan de komende jaren verder uitgroeien in samenwerking met nieuwe partners in de private sector.

Bedreigde
wethouders

ONDERMIJNING

Een onderzoek naar het voorkomen van ouderenmishandeling.

Na deze inventarisatie zijn diverse diepte-interviews gehouden met mannen in de opvang om hun levensverhalen op te tekenen. In alle 6 de Nederlandse opvanginstellingen voor mannen zijn mannen geïnterviewd.

Hierbij was de centrale vraag wie de mannen in de mannenopvang zijn en welke gebeurtenissen in hun levensverhalen bepalend zijn geweest in het al dan niet deelnemen aan hulpverlening. De onderzoeksresultaten verschijnen in boekvorm, met daarin casuïstiek en oefeningen voor studenten.

REFLECTIE

In 2018 werd binnen het lectoraat Balanceren tussen dwang, drang en veiligheid een inhoudelijke verdieping gedaan, samen met professionals en het onderwijs.

Balanceren
tussen dwang,
drang en
veiligheid
BART CLAES
Expertisecentrum
KIND, Ouder en
Detentie
Balanceren tussen
dwang, drang en veiligheid

Ook professionals als scholen, hulpverlening en gevangenisbewaarders vragen om handvatten om hiermee aan de slag te gaan. Zelfs professionals die werken met (ex-)gedetineerden zoeken naar methoden die bijdragen aan het herstel van deze relaties. Steeds vanuit en in het belang van het kind. Het Expertisecentrum KIND gelooft dat herstel van de band tussen kind, (ex-)gedetineerde ouder en het sociale netwerk bijdraagt aan een betere levenskwaliteit van het kind. De betrokkenen bij Expertisecentrum KIND luisteren en als het nodig is, zoeken ze naar de juiste hulp. Bij het expertisecentrum kunnen ook professionals terecht die vragen hebben, of zoeken naar methodes die bijdragen aan het herstel van de relaties tussen kind, gedetineerde ouder en hun sociale omgeving. KIND verricht praktijkgericht onderzoek en geeft training en opleiding aan (semi-) professionals en vrijwilligers rondom kinderen met een ouder in detentie. Het lectoraat Transmuraal Herstelgericht en Exodus Nederland zijn de initiatiefnemers van het Expertisecentrum KIND.